داستانهایی از ذوق ‌و قریحه ‌سرشار ادبی‌ صاحب بن عباد

  • ۱۰۳۲
داستانهایی از ذوق ‌و قریحه ‌سرشار ادبی‌ صاحب بن عباد

داستانهای ‌زیادی‌ از ذوق ‌و قریحه ‌سرشار ادبی‌ صاحب بن عبادنقل ‌کرده‌اند که ‌به ‌چند مورد آن ‌ذیلا اشاره ‌می‌کنیم‌:
1. از قاضی‌ شهر قم ‌ـ که‌ صاحب‌، به ‌صلاح ‌و تقوای ‌او اعتقادی‌ راسخ ‌داشت‌ ــ پیوسته ‌نزد صاحب‌ شکایت‌ می‌شد که‌: عدالت ‌را رعایت ‌نمی‌کند و از مراجعان‌ رشوه‌ می‌گیرد. صاحب‌، باور نمی‌کرد، تا آنکه ‌روزی ‌دو تن ‌از رجال ‌موثق ‌قم‌ ــ که ‌مقبول‌القول ‌بودند ــ شهادت ‌دادند قاضی‌ مزبور، در دعوای ‌بین ‌فلانی‌ و فلانی‌، 500 دینار رشوه‌ گرفته ‌است‌. صاحب ‌بسیار ناراحت‌ شد، نخست‌ به‌ علت‌ زیادی ‌مبلغ‌ رشوه‌، و دیگر، از بی‌دینی‌ و سستی‌ ایمان‌ قاضی‌. فورا قلم‌ برگرفت‌ و فرمان ‌عزل ‌قاضی‌ را با این‌ جمله‌ ادیبانه ‌صادر کرد: ایها القاضی ‌بقم‌، قد عزلناک ‌فقم‌! (3) می‌گویند: قاضی‌ دماغ ‌سوخته‌! در برابر فرمان‌ قاط‌ع‌ صاحب‌، از جای‌برخاسته ‌و در حالی که ‌بسیار ناراحت‌ بود، برای ‌آنکه ‌مثلا بگویند ”لوطی نباخته‌“!، این‌ جمله ‌را به‌زبان‌ آورد: لعن‌الله القافی. ما عزلنی‌ الا هذه‌ القافی! خداوند، قافیه ‌و قافیه‌پردازی‌ را لعنت‌ کند. مرا چیزی ‌جز این‌ قافیه‌ عزل‌ نکرد! که ‌البته ‌سستی‌ کلام ‌و مغلط‌ه‌ قاضی‌ مزبور، پیداست‌. چرا که‌ عزل‌ وی‌ از سوی‌ صاحب‌ــ که ‌قبلا به‌ وی‌ حسن‌ اعتقاد داشت‌ ــ معلول‌ ناشایستگی‌ و خبط‌ و خلاف‌ خود وی‌ بود، نه ‌اقتضای‌ ط‌بع‌ قافیه‌پرداز شخص‌ صاحب‌; آن‌ هم ‌شخصیتی ‌که ‌استاد سخن‌ بود و به ‌اصط‌لاح‌ قافیه‌ها در خدمت‌ او بود، نه‌ او در تسخیر قوافی‌.

کتابی که به تشویق صاحب بن عبادنوشته شد

  • ۸۶۹
کتابی که به تشویق صاحب بن عبادنوشته شد

کتابی درباره تاریخ قم از حسن‌بن محمدبن حسن قمی، در سده ۴ق است. اصل این کتاب به زبان عربی است که در سال ۳۷۸ق در زمان صاحب ‌بن عباد به تشویق او به وسیله حسن‌بن محمد بن حسن قمی نوشته شده است. 

کتابی که به صاحب بن عبادهدیه شد

  • ۸۳۸
کتابی که به صاحب بن عبادهدیه شد

نام کتاب:عیون اخبار الرضا(ع)
نویسنده:شیخ صدوق، ابو جعفر محمد بن على بن حسین بن بابویه قمى (305 - 381 هجرى)
موضوع:روایات مربوط به امام رضا علیه السلام
توضیحات:شیخ صدوق در این کتاب روایت هاى پیرامون امام رضا علیه السلام و مجموعه روایاتى که از آن حضرت روایت شده را جمع آورى کرده است.شیخ صدوق این کتاب را براى هدیه به کتابخانه صاحب بن عباد دیلمى،وزیر وقت و حاکم شیعى آن دوران نگاشته است.صاحب بن عباد در مدح و ستایش امام رضا علیه السلام اشعارى مى سراید و آن را به شیخ صدوق هدیه مى دهد و شیخ نیز این کتاب را در پاسخ به هدیه ایشان، به نگارش در مى آورند. 

صاحب بن عبّاد-وزیرمروج تشیع

  • ۱۳۸۹
صاحب بن عبّاد-وزیرمروج تشیع

مقبره صاحب بن عباد-اصفهان

در عظمت شخصیت صاحب بن عبّاد همین بس که علامه امینى در شأن او مى‌‏فرماید: او از کسانى است که شرح حال نویس هر اندازه ادیب و سخندان باشد از بیان فضایل و مکارم او ناتوان بوده، زبانش در کام مى‌‏خشکد.

ابوالقاسم اسماعیل بن عبّاد فرزند عباس ملقّب به صاحب و مشهور به صاحب بن عبّاد به سال ۳۲۶ ق. درطالخونچه از شهرهای شهرستان مبارکه دیده به جهان گشود. 
پدر و اجداد صاحب از بزرگان و سرشناسان اصفهان بوده و مرتبه وزارت داشتند. عبّاس پدر صاحب بدان مرتبه از بزرگی و احترام رسیده بود که مردم او را «شیخ امین» می‌گفتند.